(CATP) TPHCM đang bước vào giai đoạn tăng tốc đầu tư hệ thống đường sắt đô thị khi vừa đẩy nhanh thi công Metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương), vừa hoàn thiện thủ tục để chuẩn bị khởi công 3 tuyến metro mới có tổng vốn sơ bộ hơn 254.000 tỷ đồng vào cuối năm 2026. Nếu tiến độ được bảo đảm, mạng lưới metro của Thành phố được kỳ vọng đạt khoảng 255km vào cuối năm 2030, từng bước hình thành các trục vận tải khối lượng lớn kết nối trung tâm với Bình Dương, sân bay Tân Sơn Nhất, Long Thành và các đô thị trong vùng.
Theo Ban Quản lý Đường sắt đô thị TPHCM (MAUR), Thành phố đang tập trung hoàn thiện các thủ tục chuẩn bị đầu tư cho 3 dự án đường sắt đô thị tiếp theo gồm tuyến Thủ Dầu Một - Tao Đàn, tuyến số 6 Tân Sơn Nhất - Phú Hữu và tuyến Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên. Đây là nhóm dự án có tổng chiều dài gần 90km, với tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 254.000 tỷ đồng. MAUR đặt mục tiêu hoàn tất các thủ tục, phê duyệt dự án và tổ chức khởi công vào cuối năm 2026.
Nếu kế hoạch được triển khai đúng tiến độ, đây sẽ là một trong những bước mở rộng mạng lưới đường sắt đô thị lớn nhất từ trước tới nay tại TPHCM. Theo lãnh đạo MAUR, thành phố hướng đến mục tiêu nâng tổng chiều dài mạng lưới đường sắt đô thị lên khoảng 255km vào cuối năm 2030. Điểm đáng chú ý của các dự án mới không chỉ nằm ở quy mô đầu tư mà còn ở phạm vi kết nối. Thay vì metro chủ yếu giải quyết nhu cầu đi lại bên trong khu vực trung tâm, mạng lưới đang được định hướng mở rộng theo mô hình liên vùng, kết nối các khu đô thị, khu công nghiệp, sân bay và đầu mối giao thông lớn.
Trong đó, tuyến Metro TPHCM - Thủ Dầu Một được xem như một trục vận tải quan trọng nối khu vực Bình Dương với lõi trung tâm TPHCM. Theo quy hoạch, tuyến dài khoảng 33,2km, gồm 17,8km đi trên cao và 15,4km đi ngầm, đi qua 16 phường. Điểm đầu tuyến kết nối với khu vực ga S5 của tuyến Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên, trong khi điểm cuối đặt tại khu vực công viên Tao Đàn. Tại đây, hành khách có thể tiếp tục kết nối với tuyến Metro số 2 Bến Thành - Tham Lương. Với hướng tuyến này, một hành lang vận tải khối lượng lớn sẽ được hình thành từ khu vực đô thị Bình Dương vào thẳng trung tâm TPHCM. Đây cũng là khu vực có mật độ dân cư, hoạt động công nghiệp, thương mại và nhu cầu đi lại liên vùng rất lớn. Khi tuyến metro đi vào khai thác, áp lực phương tiện cá nhân trên các trục đường bộ hiện hữu như Quốc lộ 13 và các tuyến kết nối giữa Bình Dương với trung tâm TPHCM được kỳ vọng sẽ từng bước được chia sẻ.
Tuyến Metro số 6 đoạn Phú Hữu - Tân Sơn Nhất dự kiến khởi công cuối năm 2026
Một dự án khác giữ vai trò đặc biệt trong cấu trúc mạng lưới tương lai là tuyến Metro số 6, đoạn Tân Sơn Nhất - Phú Hữu. Tuyến dài khoảng 23km, đi qua 13 - 15 phường. Trong đó, khoảng 19km dự kiến đi ngầm qua khu vực đường Phạm Văn Đồng, phần còn lại đi trên cao. Điểm đầu của tuyến đặt tại ga Bà Quẹo, kết nối với Metro số 2; điểm cuối ở khu vực Phú Hữu, kết nối với tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành. Vai trò đáng chú ý của tuyến Metro số 6 là tạo hành lang vận tải công cộng khối lượng lớn phục vụ sân bay Tân Sơn Nhất, đồng thời thông qua tuyến Thủ Thiêm - Long Thành để mở hướng kết nối tới Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Như vậy, khi các dự án thành phần được hoàn thiện, mạng lưới đường sắt đô thị không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại thường nhật mà còn tham gia kết nối các đầu mối hàng không lớn của vùng kinh tế phía Nam.
Ở hướng đông bắc, tuyến Metro Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên cũng đang được đẩy nhanh công tác chuẩn bị đầu tư. Theo thông tin của MAUR, tuyến có chiều dài khoảng 32,8km, bắt đầu từ Depot Phú Chánh, khu vực trung tâm Thành phố mới Bình Dương cũ, đến ga Bến xe Suối Tiên và kết nối trực tiếp với tuyến Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên. Hướng tuyến đi qua hàng loạt khu vực đô thị và công nghiệp lớn như Bình Dương, Phú Lợi, Thuận Giao, An Phú, Dĩ An, Tân Đông Hiệp và Đông Hòa. Khi được đưa vào khai thác, dự án sẽ tạo một trục vận tải hành khách khối lượng lớn nối khu vực Bình Dương với mạng lưới metro hiện hữu của TPHCM. Từ ga Suối Tiên, hành khách có thể tiếp tục sử dụng Metro số 1 để đi vào trung tâm Thành phố.
Metro số 2 tăng tốc trên công trường
Trong khi các tuyến Metro liên vùng đang hoàn thiện hồ sơ để chuẩn bị khởi công, Metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương) cũng bước vào giai đoạn thi công với hàng loạt hạng mục được triển khai. Tuyến có chiều dài hơn 11km, gồm 10 ga ngầm, một ga trên cao và một depot, với tổng mức đầu tư 55.179 tỷ đồng. Dự án được khởi công ngày 15/01/2026 và ký hợp đồng EPC vào tháng 4/2026. Sau đó, công tác khảo sát địa chất được đẩy nhanh trên toàn tuyến. Đến tháng 6/2026, toàn bộ 506 lỗ khoan khảo sát địa chất đã được hoàn thành, cung cấp dữ liệu phục vụ thiết kế kết cấu nền móng và các hạng mục công trình.
TPHCM tăng tốc hoàn thiện mạng lưới metro
Đến nay MAUR đã triển khai công tác thiết kế và thi công tại nhiều nhà ga. Các hạng mục tường vây ở một số ga như: ST04, ST05, ST06 và ST10 đã được phê duyệt theo từng giai đoạn. Trong khi hồ sơ các nhà ga còn lại tiếp tục được thẩm định để tổ chức thi công. Công tác phân luồng, tổ chức giao thông và làm đường tạm cũng được triển khai tại các khu vực nhà ga nhằm tạo mặt bằng thi công, nhưng hạn chế tối đa tác động đến sinh hoạt và việc đi lại của người dân.
Hai ga ngầm quan trọng ST02 tại công viên Tao Đàn và ST07 ở khu vực Bảy Hiền đã được cấp phép thi công từ tháng 9/2026. Theo kế hoạch, việc rào chắn, phân luồng giao thông tại hai khu vực này được triển khai từ ngày 10/10/2026. Đây đều là những khu vực có mật độ phương tiện rất cao. Vì vậy, chủ đầu tư yêu cầu tổng thầu bố trí lực lượng điều tiết giao thông thường xuyên tại các giao lộ, đồng thời tổ chức mặt bằng thi công phù hợp để giảm ảnh hưởng đến hoạt động của người dân, trường học và các cơ sở kinh doanh xung quanh.
Từ nay đến cuối năm, MAUR dự kiến tiếp tục tập trung thi công tường dẫn, tường vây tại các ga ngầm, đồng thời chuẩn bị triển khai những hạng mục cầu cạn, ga trên cao và depot. Đồng thời, lên kế hoạch đưa máy đào hầm TBM vào hoạt động trong năm 2027. Sau khi hoàn thành các công đoạn vận chuyển, lắp ráp và chuẩn bị kỹ thuật, TBM sẽ thực hiện đào các đoạn hầm ngầm của tuyến. Theo kế hoạch tổng thể, kết cấu chính của các nhà ga sẽ được hoàn thành trong năm 2029, hệ thống đường ray được lắp đặt trước khi dự án bước sang giai đoạn thử nghiệm, nghiệm thu và đưa vào vận hành thương mại vào cuối năm 2030.
Khu vực ga ngầm tại công viên Tao Đàn chuẩn bị hạn chế lưu thông để phục vụ thi công
Đáng chú ý, tầm nhìn của Metro số 2 không còn giới hạn ở đoạn Bến Thành - Tham Lương. TPHCM đang nghiên cứu mở rộng tuyến theo hướng Tây Bắc, dọc hành lang Quốc lộ 22 và hướng tới kết nối khu vực giáp Tây Ninh. Theo phương án đang được nghiên cứu, mạng lưới liên quan đến tuyến số 2 có thể đạt quy mô khoảng 100km. Trong đó có tuyến kết nối Long Trường - Bình Mỹ dài khoảng 51,5km và nhánh 2S kết nối Thủ Thiêm với Khu đô thị Tây Bắc dài khoảng 48km.
Một phần của các tuyến dự kiến sử dụng chung hạ tầng với Metro số 2, qua đó tăng hiệu quả kết nối và hình thành hành lang đường sắt đô thị xuyên qua nhiều khu vực quan trọng của Thành phố. Việc mở rộng Metro số 2 về phía Tây Bắc được kỳ vọng tạo thêm năng lực vận tải trên hành lang vốn phụ thuộc lớn vào giao thông đường bộ, đồng thời mở không gian kết nối các khu vực phát triển mới với trung tâm TPHCM. Nếu được triển khai theo kế hoạch, Metro số 2 vì thế không chỉ là tuyến vận tải nội đô mà sẽ trở thành một trong những trục xương sống của mạng lưới đường sắt đô thị mở rộng.
Đến năm 2030, TPHCM đặt mục tiêu hoàn thành khoảng 255km đường sắt đô thị. Từ các dự án đang triển khai có thể thấy cấu trúc đường sắt đô thị TPHCM đang dần thay đổi. Metro không còn được nhìn nhận đơn thuần là những tuyến độc lập phục vụ nhu cầu đi lại trong phạm vi thành phố, mà được định hướng thành một mạng lưới có khả năng kết nối và trung chuyển giữa nhiều khu vực. Sự liên thông này đặc biệt quan trọng khi nhu cầu đi lại trong vùng ngày càng vượt khỏi ranh giới hành chính. Hàng triệu lượt di chuyển mỗi ngày diễn ra giữa khu vực trung tâm TPHCM với các đô thị công nghiệp, khu dân cư mới, sân bay, cảng và đầu mối giao thông xung quanh. Nếu được hiện thực hóa, mạng lưới này có thể trở thành nền tảng cho một cấu trúc giao thông mới, trong đó Metro đóng vai trò xương sống và ranh giới đi lại giữa trung tâm TPHCM với các đô thị vệ tinh ngày càng được thu hẹp.
Nguồn: https://congan.com.vn/giao-thong-24h/tang-toc-dau-tu-mang-luoi-metro-ket-noi-lien-vung_198690.html
Viết bình luận