Trong bài viết "Thượng tôn Hiến pháp và pháp luật - động lực kiến tạo phát triển đất nước", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặt ra một yêu cầu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong giai đoạn hiện nay: Xây dựng văn hóa thượng tôn Hiến pháp và pháp luật phải bắt đầu từ sự gương mẫu của cán bộ, đảng viên và sự tham gia chủ động, tự giác của người dân.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại chương trình Kỷ niệm 80 năm Quốc hội thông qua bản Hiến pháp đầu tiên. Ảnh: Lâm Hiển
Văn hóa thượng tôn Hiến pháp và pháp luật không thể hình thành chỉ bằng những lời kêu gọi hay các hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật. Nó phải được xây dựng từ cách ứng xử hằng ngày của mỗi cơ quan, tổ chức và cá nhân trước pháp luật; từ việc quyền lực được thực hiện đúng thẩm quyền, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân được tôn trọng, bảo vệ và mọi vi phạm đều được xử lý công bằng, nghiêm minh. Trong đó, sự gương mẫu của cán bộ, đảng viên có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự chương trình Kỷ niệm 80 năm Quốc hội thông qua bản Hiến pháp đầu tiên. Ảnh: Lâm Hiển
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh trách nhiệm nêu gương của cán bộ, công chức, nhất là người đứng đầu, phải được thể hiện trong công việc hằng ngày. "Một cán bộ tận tâm, một cơ quan nghiêm túc sửa sai có sức thuyết phục người dân hơn mọi lời kêu gọi", nhận định này chỉ rõ một yêu cầu căn bản: muốn người dân tự giác chấp hành pháp luật, trước hết những người thực thi công vụ phải nghiêm túc tuân thủ pháp luật và chịu trách nhiệm về hành vi, quyết định của mình.
Thực tế cho thấy, niềm tin của người dân đối với pháp luật không chỉ được hình thành từ việc hiểu biết các quy định, mà còn từ chính trải nghiệm khi tiếp xúc với cơ quan công quyền. Một thủ tục được giải quyết đúng hạn, một kiến nghị được tiếp nhận và trả lời thỏa đáng, một quyết định hành chính sai được chủ động sửa chữa có giá trị củng cố niềm tin thiết thực hơn nhiều lời vận động. Ngược lại, tình trạng né tránh trách nhiệm, giải quyết công việc thiếu nhất quán, nhũng nhiễu hoặc áp dụng pháp luật không công bằng sẽ làm suy giảm niềm tin và ảnh hưởng trực tiếp đến ý thức tự giác chấp hành pháp luật.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại chương trình Kỷ niệm 80 năm Quốc hội thông qua bản Hiến pháp đầu tiên. Ảnh: Lâm Hiển
Bởi vậy, xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật trước hết phải bắt đầu từ chính đội ngũ cán bộ, đảng viên. Mỗi tổ chức đảng, mỗi cán bộ, đảng viên phải gương mẫu chấp hành Hiến pháp và pháp luật, không đứng ngoài hoặc đứng trên pháp luật. Người có thẩm quyền phải thực hiện đúng chức trách, không lạm quyền, không tùy tiện đặt ra yêu cầu ngoài quy định; đồng thời phải chủ động giải quyết công việc, bảo vệ những người dám đổi mới, sáng tạo vì lợi ích chung trên cơ sở pháp luật. Quyền hạn càng lớn, trách nhiệm nêu gương và trách nhiệm giải trình càng phải cao.
Tuy nhiên, văn hóa thượng tôn pháp luật không thể chỉ được xây dựng từ phía Nhà nước. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định người dân là chủ thể tham gia xây dựng, thực hiện và bảo vệ pháp luật. Sự tham gia ấy cần được bảo đảm từ khâu góp ý chính sách, giám sát việc thực thi đến phản ánh bất cập và đánh giá kết quả thực hiện. Điều này khẳng định rõ ràng vai trò của người dân: không chỉ là đối tượng được tuyên truyền, phổ biến hay chịu sự điều chỉnh của pháp luật, mà còn là chủ thể góp phần làm cho pháp luật ngày càng hoàn thiện và được thực thi hiệu quả.
Muốn vậy, người dân phải có điều kiện tiếp cận thông tin pháp luật, hiểu quyền và nghĩa vụ của mình, biết cách thực hiện quyền và tìm đến đúng cơ quan khi cần được hỗ trợ. Việc phổ biến, giáo dục pháp luật không nên dừng ở việc cung cấp kiến thức hay giới thiệu văn bản, mà phải giúp người dân biết vận dụng pháp luật để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, thực hiện nghĩa vụ công dân và tham gia giải quyết những vấn đề của cộng đồng. Đối thoại, lắng nghe phản hồi và tiếp thu ý kiến của người dân phải trở thành một khâu quan trọng, được tiến hành thực chất trong quá trình xây dựng, thực thi chính sách. Cùng với đó, phải bảo đảm mọi người đều có cơ hội tiếp cận pháp luật bình đẳng. Phổ biến pháp luật phải đi đến được với từng nhóm đối tượng, gắn với nhu cầu thực tế và khả năng tiếp cận của họ.
Các đại biểu dự chương trình Kỷ niệm 80 năm Ngày Quốc hội Việt Nam thông qua bản Hiến pháp đầu tiên. Ảnh: Lâm Hiển
Văn hóa thượng tôn pháp luật cũng đòi hỏi mỗi người không chỉ biết bảo vệ quyền của mình mà còn phải tôn trọng quyền của người khác, tự giác thực hiện nghĩa vụ và có trách nhiệm với cộng đồng. Doanh nghiệp phải coi tuân thủ pháp luật là nền tảng của uy tín và cạnh tranh lành mạnh. Mỗi công dân cần nhận thức rằng chấp hành pháp luật không chỉ để tránh bị xử lý vi phạm, mà còn là trách nhiệm góp phần duy trì trật tự, công bằng và bảo vệ lợi ích chung.
Các đại biểu dự chương trình Kỷ niệm 80 năm Ngày Quốc hội Việt Nam thông qua bản Hiến pháp đầu tiên. Ảnh: Lâm Hiển
Thông điệp trong bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước gợi mở một yêu cầu có tính nền tảng: muốn pháp luật thực sự trở thành chuẩn mực ứng xử của toàn xã hội, trước hết phải xây dựng được niềm tin vào tính nghiêm minh, công bằng và hiệu lực của pháp luật. Niềm tin ấy bắt đầu từ sự gương mẫu của cán bộ, đảng viên; từ một bộ máy công quyền liêm chính, trách nhiệm; và được củng cố bằng sự tham gia thực chất của người dân trong xây dựng, giám sát và bảo vệ pháp luật.
Nguồn: https://daibieunhandan.vn/xay-dung-van-hoa-thuong-ton-hien-phap-va-phap-luat-tu-trach-nhiem-neu-guong-10442457.html
Viết bình luận